Polskie Towarzystwo Przyjaciół Parlamentaryzmu

Wstęp

Parlamentaryzm
jako jedna z zasad ustrojowych państwa demokratycznego

1. Idea parlamentaryzmu wyrosła na gruncie doświadczeń angielskiej "rewolucji chwalebnej" Johna Locka i oświeceniowego dorobku Wielkiej Rewolucji Francuskiej. W końcu XVIII wieku Rzeczpospolita Szlachecka miała już za sobą poważne osiągnięcia na tle europejskim w kształtowaniu instytucji parlamentarnych. Współcześnie parlamentaryzm, jako konstytucyjna zasada przedstawicielstwa, obok zasady podziału władz oraz praw człowieka i obywatela - to nieodzowny element i wymiar standardu ustrojowego państwa demokratycznego.

2. Podstawowe założenia ustrojowe parlamentaryzmu, to reprezentacja Narodu skupiona w legitymowanych działaniach organu państwowego. Stąd promieniście rozchodzą się koncepty działania politycznego i prawnego, skutkujące zarówno prawodawstwem, kontrolą działań władzy wykonawczej, jak i kreacją innych organów konstytucyjnych.

3. Można jednak dyskutować, czy polskie doświadczenia w procesie demokratyzacji i stałego podnoszenia standaryzacji życia społeczno - politycznego, są związane z ideą parlamentaryzmu, czy też parlamentaryzm w polskim wykonaniu temu przeczy. Warto podkreślić, że kiedy dyskutowano nad modelem ustrojowym w Polsce na początku lat 90 - tych, wskazywano na model prezydencki, jako niwelujący polskie przywary charakteru narodowego. Zwracano jednak uwagę, że ustrój parlamentarny jest rozwiązaniem bardziej sprzyjającym dla rozwoju młodej demokracji, poprzez łagodniejsze kanalizowanie konfliktów politycznych. Z kolei prezydencjalizm, usztywnia dyskusje polityczną i ogranicza kolektywne wypracowywanie podstaw decyzji politycznych.

4. Starożytni myśliciele uczyli: demokracja jest dla narodów bogatych i mądrych, a dla biednych i głupich są formy pośrednie, z dyktaturą włącznie.

Jak na tym tle widzimy idee parlamentaryzmu?